Greek and Latin Language and Literature research groups

The research of the Greek and Latin research groups is focused on classical texts, with an emphasis on the following issues:

  • How have these texts come down to us?
  • How are these texts organized and structured? How do authors communicate with their audience?
  • How did these texts influence other texts, both in antiquity and in later times, up to our own time? How do later texts engage with their classical heritage?

Our focus areas:

  • The communicative functions of literature – context and audience
  • Story structure
  • Effects and influence of antiquity on later times
  • Ancient Christian texts
  • Text transmission
  • Intertextuality
  • Meta-poetics
  • Commentaries on classical texts
  • Cultural context of classical texts

Methods

  • Linguistic research
  • Literary research
  • Manuscript research

Institutional embedding
Institutional embedding: the research group is a member of CLUE+, the VU interfaculty research institute, and is also an active member of:

  • The Anchoring Innovation research programme initiated by OIKOS, the national research school of the ancient world.
  • The OIKOS groups: The Language of Literature and Hellenistic and Imperial Literature

Teaching

Our teaching focuses primarily on classical texts (Homer, Plato, Vergil, Livy), but PhD researchers, Bachelor’s and (Research) Master’s students can also study Ancient Christian, Late Antique and Byzantine texts. In the Master’s programme the group cooperates closely with the University of Amsterdamwithin ACASA (Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archaeology), which focuses on topics such as intertextuality, reception, linguistics, discourse linguistics, late Greek and late Latin.

Research projects

Our group has been very successful in acquiring research funds. Our current projects are as follows:

  • Mark Heerink is working on a VENI project on the Argonautica, an epic by Roman poet Valerius Flaccus. The project has seen the publication of Brill’s Companion to Valierus Flaccus (2014), as well as a bilingual edition of the epic for the Loeb Classical Library, which is still in progress.
  • Rutger Allan and Lidewij van Gils participate in the OIKOS project “Anchoring Innovation”, which aims to discover how language users handle the knowledge their audience has, or is supposed to have.
  • Suzanne Adema holds a position in the DUDOC-alfa project for research on teaching methodology. She supervises PhD students on projects in this area and conducts research on how to increase language awareness in students so that this can be applied to interpret classical texts.
  • Emilie Opstall organized an interdisciplinary conference financed by various organizations (the KNAW, among others), on ‘The Door of the Sanctuary: a Place of Transition, which will also lead to a Brill publication in 2017.
  • Kokkie van Oeveren is conducting research on how Greek and Roman cultures can be integrated in secondary school education in Latin and Greek with the help of a teacher grant.
  • Gerben Wartena is writing a commentary on Sedulius with the help of a teacher grant.
  • Joachim Kraaij is working on his final thesis with an NWO-funded PhD grant for teachers. His work will result in a critical text edition of Plato’s Euthydemus.
  • Arjan Nijk was awarded an NWO grant and is working on a thesis researching the use of the historic present in various Greek genres.
  • Cassandra Freiberg is working on a project funded by the Deutsche Akademische Austauschdienst (DAAD), which aims to discover the relationship between word order and discourse structure in Attic Greek in the period 430-370 BC.

Greek and Latin Language and Literature staff

Professors and other academic staff
Gerard Boter, professor of Greek
Suzanne Adema, assistant professor of Greek and Latin Subject Didactics
Rutger Allan, assistant professor of Greek
Lidewij van Gils, assistant professor of Latin
Mark Heerink, associate professor of Greek
Mieke Koenen, associate professor of Latin
Emilie van Opstall, assistant professor of Greek
Nienke Vos, assistant professor of Ancient Christian Greek and Latin

Emeriti
Jan den Boeft, emeritus professor of Latin
Dick Schenkeveld, emeritus professor of Greek
Aad Kleywegt, emeritus professor of Latin

PhD researchers
Sean Keller, “Orpheus in Vergilius’ Georgica en Ovidius”
Joachim Kraaij, “Exposing the Sophistic Fallacy: Plato's Euthydemus. A New Critical Edition with Philological Commentary”
Arjan Nijk, “The historical present: the view from Classical Greek”
Gerben Wartena, “Christian Epic at the Crossroads of Cultures: Sedulius’ Carmen Paschale book 5”
Jacob Karels, “Causal Conjunctions in New Testament Greek”
Cassandra Freiberg, "Word Order and Discourse Structure in Attic Greek" (gezamenlijke promotie met de Friedrich-Schiller-Universität, Jena)
David Stienaers, “Report in Latin war narrative”
Eva van Hooijdonk, “Dynamics of Latin and vernacular poetry in the Netherlands”
Kokkie van Oeveren, “Ik las, ik zag, ik overwon.”

Publicaties voor een breed publiek

De medewerkers van Griekse en Latijnse Talen en Culturen publiceren en spreken regelmatig voor een breed publiek.

De publicatie van de biografie van Ida Gerhardt door Mieke Koenen heeft sinds het verschijnen veel aandacht gekregen in de pers. Interviews voor literaire/culturele programma’s of items op t.v. en radio, o.a. in het Boekenprogramma van Wim Brands (VPRO), Talkshow Letteren &cetera (NPO Cultura, in samenwerking met Letterenfonds), OBA live (radio/t.v. programma van Theodor Holman), Springvossen (ook in OBA), Met het oog op morgen (Radio 1), Zondagsgasten (RTVNH, met Andrea van Pol). In de schrijvende pers verschenen lovende recensies (bv. NRC 17 okt. door Marjoleine de Vos, Trouw 18 okt. door Jaap Goedegebuure, Elsevier 29 nov. door Gertjan van Schoonhoven) en interviews: Volzin, Magazine voor religie nr. 10, okt. 2014; Nederlands Dagblad 10 oktober. Op de website van uitgeverij Athenaeum was de biografie het Boek van de maanden oktober-november- december 2014. Door het Dagblad Trouw (22 november) werd de biografie gerekend tot de beste boeken van 2014 (selectie prof. dr. Jaap Goedegebuure).

Emilie van Opstall treedt regelmatig op bij evenementen in filmmuseum EYE, zoals tijdens het filmprogramma rond River of Fundament (Matthew Barney) (Holland Festival, juni 2014), bij de tentoonstelling More Sweetly Play the Dance van de Zuidafrikaanse kunstenaar William Kentridge (augustus 2015) en bij het film- en boekprogramma naar aanleiding van de nieuwe vertaling van de Homerus' Odyssee door Patrick Lateur die bij Athenaeum-Polak & Van Gennep zal verschijnen (juli 2016).

Gerard Boter trad in 2013 op tijdens een studiemiddag voor beleidsmedewerkers en bestuurders van ministeries in de Eerste Kamer.  

Mieke Koenen en Emilie van Opstall en zijn sinds 2014 actief  in de publieke media (krant, radio, optredens) in de discussie rond Engels als voertaal in het academisch onderwijs.
Mieke Koenen ontving eind 2015 subsidie van het Letterenfonds om een biografie te schrijven van de acteur Jeroen Willems, die ook producties maakte waarin de klassieke oudheid een rol speelt, zoals Orfeo, naar Ovidius en Monteverdi.

Boeken:
Gerard Boter, Epictetus: Verzameld Werk. Vertaald door Gerard Boter en Rob Brouwer, Amsterdam 2011
Mieke Koenen, Dwars tegen de keer. Leven en werk van Ida Gerhardt, Amsterdam 2014.
Nienke Vos, ‘Origenes: Het offer van Abraham’; ‘Origenes: Wie is mijn naaste?’; ‘Johannes Chrysostomus: De dwaasheid van het kruis’; ‘Bernardus van Clairvaux: Verlangen naar de bruidegom’; ‘Bernardus van Clairvaux: Bij de dood van broeder Humbertus’, in: Van God gesproken: De mooiste preken sinds de bergrede, red. J. van der Laan, Amsterdam: Vesuvius, 2007, 17-50; 68-87. en 750 jaar Dom en rondom: Vier publiekslezingen van Utrechtse kerkhistorici, Almere: Parthenon, 2009, red. N. Vos.

Valorisatie voor het voortgezet onderwijs

1. Meesterschap in vakdidactiek (Regieorgaan Geesteswetenschappen)
De FGW van de VU heeft samen met FGW UvA Suzanne Adema aangesteld in het kader van het landelijke project ‘Meesterschap in vakdidactiek’. In haar functie is zij verantwoordelijk voor de ontwikkeling en verspreiding van vakdidactische kennis. Met dit programma willen de zeven universiteiten een impuls geven aan de versterking van de vakdidactiek in de Geestesweten-schappen, zowel in het onderzoek als in het onderwijs. Bij dit project horen zogeheten Zoomgelden (circa 20k per jaar); deze zijn voor Grieks en Latijn aan de VU toegewezen.

2. Opleiden docenten VO via zij-instroom
De VU is penvoerder van de opleiding Scholae, landelijke opleiding voor zij-instromende docenten Grieks en Latijn. Voor de praktische kant wordt samengewerkt met het Onderwijscentrum VU. Coördinator: Michiel van der Keur.

3. Nascholingen voor docenten Grieks en Latijn (en aanverwante vakken)
Sinds 2013 zijn de medewerkers van Grieks en Latijn betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van nascholingen voor vo-docenten, in samenwerking met het Onderwijscentrum VU. Betrokken docenten zijn Suzanne Adema, Lidewij van Gils, Mark Heerink, Rutger Allan, Mieke Koenen, Nienke Vos, Paula Rose (gepromoveerd aan VU), Math Osseforth (buitenpromovendus), Kokkie van Oeveren (vakdidacticus en docentpromovendus). Bekijk de website van Quamlibet.

Daarnaast organiseert de VU om de vijf jaar de Nazomerconferentie voor de Vereniging Classici Nederland. De laatste editie, 2014, is zeer goed bezocht en geëvalueerd.
Ook spreken onze docenten (bijvoorbeeld Mark Heerink, Rutger Allan, Emilie van Opstall, Lidewij van Gils, Gerard Boter) op commerciële nascholingen van uitgeverijen en reisorganisaties.
Jaarlijks leveren we ook een bijdrage aan de VU Klassieke Talen Studiedag, georganiseerd door het Onderwijscentrum .

4. Quamlibet.nl
Voor het middelbaar onderwijs hebben Suzanne Adema en Lidewij van Gils een website met vernieuwend lesmateriaal ontwikkeld: quamlibet.nl. Er is ook een facebook- en twitterpagina voor nieuws omtrent didactiek Latijn en Grieks. Er zijn momenteel ongeveer 500 geregistreerde gebruikers van de site en circa twintig lessenseries. Redactie: Suzanne Adema

5. Voor leerlingen voortgezet onderwijs
Op verschillende manieren zijn universitair docenten van Latijn en Grieks betrokken bij onderwijsactiviteiten voor leerlingen uit het voortgezet onderwijs. Terugkerende activiteiten zijn:

Zomerschool Klassieken, i.s.m. UvA: jaarlijks circa 125 deelnemers, een week lang onderwijs in de zomer (zes dagen van 9.00-17.00).
- VU Masterclassics: twee keer per jaar circa 50 deelnemers, colleges Latijn, Grieks, Archeologie en Oude Geschiedenis.
- Jurering bij vertaalwedstrijden: bijvoorbeeld de jaarlijkse vertaalwedstrijd Latijn en Grieks van de vijf Amsterdamse gymnasia (Mark Heerink, Gerard Boter, Rutger Allan, Emilie van Opstall, Suzanne Adema, Lidewij van Gils) en de Klassieke Olympiaden (Gerard Boter, Mark Heerink, ). Bekijk de website van Klassieke Olympiaden

6. Cicero gaat verder
Met andere Cicero-onderzoekers en met maatschappelijke partners heeft Lidewij van Gils voor excellente leerlingen en leergierige oud-gymnasiasten een online commentaar ontwikkeld op een beroemd pleidooi van Cicero dat de literaire, filosofische, retorische en historische werelden belicht. Cicerogaatverder

7. Eindexamens Grieks en Latijn VO
Gerard Boter is sinds september 2008 voorzitter van de vaststellingscommissie Grieks en Latijn van het CvTE (College voor Toetsen en Examens) dat jaarlijks de schriftelijke eindexamens voor het VO vaststelt. Jaarlijks doen ca. 7500 leerlingen eindexamen Latijn, en ca. 2700 leerlingen Grieks. Boter verricht zijn werk via detachering bij het CvTE (0,15 fte).