NWO-Spinoza project Piek Vossen "Understanding Language by Machines"

Het resultaat van 5 jaar grensverleggend onderzoek.

06/26/2019 | 1:04 PM

Piek Vossen heeft zijn Spinozapremie gebruikt om een sterke groep van jonge enthousiaste onderzoekers neer te zetten die 5 jaar lang onderzoek hebben gedaan naar fundamentele aspecten van het begrijpen van taal door computers. Aan de hand van het overkoepelende concept van een “Referentie Machine” hebben zij onderzoek gedaan naar identiteit, verwijzing en perspectief in taal.

190626 Piek Vossen resultaten 5 jaar Video still
Klik op de afbeelding voor de video over de Referentie Machine.

Veel woorden voor dezelfde dingen
Er zijn meer dingen in de wereld dan er woorden zijn in taal, maar ook, wij gebruiken heel veel verschillende woorden voor dezelfde dingen. Hoe weet een computer precies waar een uitdrukking voor staat (wie is nu “haar vriend”, hoe ziet “winkelpubliek” er uit?) en waarom doen we dat op verschillende manieren (meer dan 5,000 verschillende woorden voor personen)? Ambiguïteit en variatie maken het voor computers bijna onmogelijk om menselijke taal te koppelen aan de wereld om ons heen. Niet alleen aan specifieke dingen en personen maar ook gebeurtenissen, de verhalen die gebeurtenissen duiden en perspectieven op gebeurtenissen zoals we die terugvinden in maatschappelijke debatten over vaccinatie en Zwarte Piet.

Maandag 24 juni heeft de eerste Spinoza promovendus, Marten Postma, zijn proefschrift met de titel “The Meaning of Word Sense Disambiguation Research” verdedigd. Twee andere promovendi volgen dit jaar. Drie anderen in 2020.

Het onderzoek is verdeel over 4 verschillende projecten:
Project 1 — Word Sense Disambiguation
Project 2 — Perception & Description of Images
Project 3 — Storylines & Perspectives
Project 4 — Context & Background Knowledge

In deze projecten is er de ruimte om meer fundamentele vragen te stellen over het begrijpen van taal, wat ook leidt tot diepere antwoorden. Hoever staan we met de huidige Big Data ontwikkelingen? Kennen we nu het hele universum van taal of zijn er nog andere universa? Wat kan er met Kunstmatige Intelligentie en wat (nog) niet? Weten wij eigenlijk wel hoe groot het probleem is en staren we ons niet blind op biases in data?

Recentelijk is Vossen een 5de en laatste project gestart waarin alle aspecten van de Referentie Machine worden samen gebracht in het lichaam van een robot genaamd Leolani. Hiermee wordt communicatie gemodelleerd in de fysieke wereld die wij delen met machines:

Project 5 — Make Robots talk

Dit onderzoek helpt machines om ons te begrijpen maar ook helpt het ons om machines te begrijpen. Het einde van het Spinoza project is nog niet in zicht.