Gildepenningen cruciaal bij publiek vertoon gilden

14-11-2019

13.45

Aula

Gildepenningen: hun rol binnen de ambachtsgilden van de Noordelijke Nederlanden

C.D.O.J. Teulings

prof.dr. C.A. Davids, prof.dr. J.M.W.G. Lucassen

Faculteit der Geesteswetenschappen

Wijsbegeerte

Promotie

De vroegere gilden gebruikte gildepenningen om de opkomsten bij gildebegrafenissen te stimuleren. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Chris Teulings. Dat de opkomsten hoog waren bij deze gelegenheden was cruciaal voor de publieke zichtbaarheid van de gilden in een tijd waarin dit nodig was.

Onzichtbaar
Nadat de overheid veel van de religieuze en politieke taken weggehaald hadden bij de gilden in de 17e en de 18e eeuw, verdween de publieke zichtbaarheid van de gilden. Het gebrek aan publiciteit werd door de gilden opgevuld door het publieke vertoon van collectieve activiteiten zoals een indrukwekkende begrafenisstoet bij een gildebegrafenis. Voor de effectiviteit hiervan was discipline en opkomst belangrijk. Een kwart van alle gilden - en dat waren voornamelijk de grotere gilden in de grotere steden - gebruikte gildepenningen om die opkomst te stimuleren en te controleren.

Meerdere functies
Buiten de hoofdfunctie hadden de penningen bescheidenere, rechtgevende doelen. De penningen bevorderden saamhorigheid en stichtten identiteit voor het gilde. Gildepenningen zijn niet een exclusief maar wel een typisch Noord-Nederlands verschijnsel.

Online bestand
Gelijk met de promotie van Chris Teulings wordt er een bestand online gezet met daarin een nagenoeg volledig overzicht met de nog bestaande gildepenningen. Het bestand kan gebruikt worden voor kwantitatief onderzoek naar de ambachtsgilden.

Meer informatie over het proefschrift