VU-docent Janet van der Meulen houdt Breda Nassaustadlezing over Vrome obsceniteiten

Over het Rose-handschrift van Engelbrecht II van Nassau | woensdag 11 april, Grote Kerk Breda

04-04-2018 | 13:04

De Franse Roman de la Rose, voltooid rond 1275, was dé grote bestseller van de Middeleeuwen. Ook nadien bleef dit een veelgelezen tekst. Vooral het provocerende tweede deel, van de hand van Jean de Meun, heeft heel wat pennen in beweging gebracht – van boze lezers én van bewonderaars.

Engelbrecht II van Nassau, heer van Breda, liet kort voor 1500 één van de allermooiste, zeer rijk geïllustreerde exemplaren maken van deze spraakmakende art d’aimer of liefdeskunst.

VU-docent Janet van der Meulen (middeleeuwse literatuur en cultuurgeschiedenis van Europa) houdt op woensdag 11 april 2018 een lezing over het boek: "Rond 1400, meer dan een eeuw na voltooiing, werd de Rose onderwerp van debat, in de hoogste kringen van Parijs. Dit boek zou vrouwvijandig zijn, en ook in bredere zin schadelijk voor de publieke moraal. Niet alleen vanwege het hier en daar ongepaste en zelfs obscene taalgebruik, maar ook vanwege de ‘wijze raad’ aan jonge meisjes om tijdig hun financiële toekomst zeker te stellen. En wat te denken van de passages waarin de dichter wel heel vrij speelt met religieuze woorden en beelden! Het slot, waarin de rozenknop uiteindelijk geopend wordt, biedt jongelieden die nog niet weten hoe ‘het’ moet, een handleiding die weinig aan de verbeelding overlaat."

Van der Meulen: "Om deze en andere redenen zou het boek op de brandstapel thuishoren. Bewonderaars van de Rose voerden juist aan dat de tegenstanders zich blind staarden op de letter en het spel met tegenstellingen niet begrepen of wilden begrijpen. Had niet onlangs nog iemand genezing in liefdeszaken gevonden dankzij de Rose, die hij van een vriend had mogen lenen? Kortom, achter de vele uiterst verfijnde, zo niet extravagante, miniaturen in Engelbrechts pronkhandschrift van de Rose, gaat een prikkelende tekst schuil die aanzet tot verontwaardiging, verwondering én nadenken."

Het onderzoek van Janet van der Meuelen richt zich op dit moment vooral op de receptie van Franse en Italiaanse literatuur en cultuur in de Lage Landen, en op de relatie tussen teksten en beeldmateriaal.

Locatie: Grote Kerk Breda. Aanvang: 20.00 uur, kerk open 19.30 uur. Kaarten vanaf 23 maart verkrijgbaar bij de Vrije Boekhandel en aan de balie van de Grote Kerk. Entree € 7,50 (inclusief consumptie), Vrienden van de Grote Kerk en leden Oranjeboom € 6,00.

Afbeelding: Links © British Library Board. MS Harley 4425, fol. 7r - Rechts: Janet van der Meulen