VU-onderzoeker Floris van Berckel Smit krijgt Vossius Fund van ruim 4900 euro

Voor een onderzoek naar de invoering en impact van de wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie aan de Universiteit van Amsterdam, 1997-1998.

17-05-2019 | 11:37

Floris van Berckel Smit gaat samen met VU-universiteitshistoricus Ab Flipse de implementatie van de wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB) op de Universiteit van Amsterdam (UvA) bestuderen waarover nog veel onduidelijk is. Hierbij staan de verschillen tussen de intentie van de wetgever en de uitwerking daarvan binnen de UvA centraal.

New Public Management
Het onderzoek plaatst de discussie over de MUB in de bredere context van de opkomst van New Public Management en stelt vragen als ‘Welke keuzes werden er gemaakt om de MUB op maat te maken voor deze universiteit? En ‘hoe reageerden verschillende partijen binnen de universiteit daarop’? Van Berckel Smit: “Het is onze overtuiging dat wij met een studie naar de periode rondom de implementatie van de MUB (1997-1998) de huidige discussie over het universiteitsbestuur op een hoger plan kunnen tillen. Enerzijds omdat veel karikaturen over de invoering van de MUB de rondte doen, anderzijds omdat veel discussies over alternatieve vormen van bestuur ook toen al gevoerd zijn. Het project zal resulteren in een wetenschappelijke of vakpublicatie en een workshop.”

Bestuurlijke besluitvorming
Daarnaast ligt de nadruk in het onderzoek op een analyse van de bestuurlijke besluitvorming en het publieke debat in de media. Van Berckel Smit: “Ons onderzoek draagt bij aan twee velden van onderzoek. In de eerste plaats sluit het aan bij het recent op gang gekomen onderzoek naar de impact van management en neoliberalisme op de (semi)publieke sector sinds de jaren ’80 van de twintigste eeuw. Daarnaast past het bij onderzoek naar governance in het hoger onderwijs, dat zowel bij sociale wetenschappers als geesteswetenschappers in de belangstelling staat.”

Tegenstrijdige meningen
In de literatuur wordt gesuggereerd dat de invoering van de MUB bijdroeg aan het opzetten van nieuwe managementstructuren waardoor universiteitsbestuurders veranderden in managers. Dit liep parallel met de invoering van nieuwe bekostigingsmanieren, die berustten op waarden zoals efficiency, resultaatgerichtheid en winstgevendheid. In het actuele debat wordt veelvuldig geappelleerd aan de verstorende gevolgen die de MUB zou hebben gehad op de UvA. Terwijl het perspectief van de bestuurders, zoals het College van Bestuur, anders was. Zij waren soms juist voorstander van bestuurlijke veranderingen. Van Berckel Smit: “Kortom, er is nog veel onduidelijk over het hoe en waarom van de invoering van de MUB. Er bestaan nauwelijks historische detailstudies naar het implementatieproces van de MUB. Ook is onduidelijk wat de beweegredenen van de verschillende partijen binnen de toenmalige universiteit waren. Het is daarom heel mooi dat het Vossius Fund dit nieuwe historisch onderzoek ondersteunt.“