Karaktermoord! Media en moddergooien van Caligula tot Koning Gorilla

Georganiseerd door Edwina Hagen (Research Institute CLUE+ VU) en Martijn Icks (Amsterdam School of Historical Studies UvA)

06-06-2019 | 13:34

Colloquium over karaktermoord in historisch perspectief
 
Van “Crooked Hillary” tot “Hans Brusselmans”, karaktermoord is alom aanwezig in de hedendaagse politiek. Toch is het zeker geen nieuw verschijnsel. Wat tegenwoordig gebeurt met tweets en campagnespotjes, gebeurde vroeger met toespraken, kronieken en pamfletten. De effecten waren er niet minder om. De reputatie van beruchte figuren zoals keizer Caligula, de hertog van Alva en “Koning Gorilla” is er tot op de dag van vandaag door bepaald.
 
Op 21 juni organiseren Edwina Hagen (VU) en Martijn Icks (UvA) een colloquium over karaktermoord in historisch perspectief. Edwina: “Karaktermoord is niet alleen een verschijnsel van vandaag, zoals recent nog in het nieuws, maar is van alle tijden. Door de eeuwen heen zijn talloze vorsten, vorstinnen, generaals, geestelijken, denkers en rebellen bestookt met aanvallen in woord en beeld om hun aanzien te ondermijnen en hen in diskrediet te brengen. Wij bespreken de technieken en methoden van toen om te bekijken of we die kunnen gebruiken in de analyse van gebeurtenissen van vandaag.” 
 
Karaktermoord in de geschiedenis Het colloquium beslaat een groot deel van de westerse geschiedenis, van de oudheid tot nu. De aandacht gaat vooral uit naar karaktermoord op politieke figuren, zoals de Heilige Roomse keizer Frederik II, de gebroeders De Witt en president George Washington. Belangrijke sprekers zijn o.a. de historicus en journalist Luc Panhuysen en de Amerikaanse politiek-psycholoog Eric Shiraev, een van
de grondleggers van het onderzoek naar karaktermoord. De publiekslezing wordt verzorgd door Dirk Wolthekker en gaat over de reputatieschade die de Amsterdamse burgemeester Van Hall ondervond door toedoen van de Provo-beweging.
 
Nieuwe technieken en media Een van de belangrijkste vragen die aan bod komen is de vraag hoe het plegen van karaktermoord werd beïnvloed door veranderende historische omstandigheden, in het bijzonder door de introductie van nieuwe technieken en media, zoals de drukpers, de krant en de radio. En in hoeverre historici gebruik kunnen maken van methodes en modellen die in de politieke en sociale wetenschappen worden ingezet om karaktermoord te analyseren? Door case studies uit verschillende tijden te bespreken en met elkaar te vergelijken, hopen we licht op deze vragen te werpen.
 
Het colloquium ”Karaktermoord! Media en moddergooien van Caligula tot Koning Gorilla” vindt op 21 juni plaats in De Hortus. De afsluitende publiekslezing in de Doelenzaal (UvA) Aanmelden: e.hagen@vu.nl
 
Foto:  Johan Persson / ArenaPAL 
 
 
DAGPROGRAMMA: De Hortus, Plantage Middenlaan 2A, Amsterdam
 
Vanaf 9.30u  Inloop met koffie
 
10.00-10.10u  Woord van welkom (Edwina Hagen)
 
10.10-10.30u  Inleiding (Martijn Icks)
 
10.30-10.50u  Imperial madness? The case of Roman emperor Gaius Caligula Henri van Nispen, Radboud Universiteit Nijmegen
 
10.50-11.10u  Defaming the Merovingians: manipulating the past to accommodate political change in the Early Middle Ages    Erik Goosmann, Universiteit Utrecht
 
11.10-11.30u  Discussie
 
11.30-11.50u  Koffiepauze
 
11.50-12.10u  Crusades and character assassination: political mudslinging in the thirteenth century Frans Camphuijsen, Universiteit van Amsterdam
 
12.10-12.30u  De Hertog van Alva en de Opstand in de Nederlanden: karaktermoord op een individu en een natie Yolanda Rodríguez Pérez, Universiteit van Amsterdam
 
12.30-12.50u  The murder of John and Cornelius de Witt: the body of state  demolished    Luc Panhuysen, onafhankelijk onderzoeker
 
12.50-13.10u  Discussie

13.10-14.20u  Lunch
 
14.20-14.40u Fake news for the American Revolution: the character assassination of George Washington  Eric Shiraev, George Mason University
 
14.40-15.00u  Koning Willem III (1817-1890): reputatie en realiteit  Dik van der Meulen, onafhankelijk onderzoeker
 
15.00-15.20u Doodsteek voor het debat? Persoonlijke aanvallen in het Nederlandse parlement, een historische analyse    Carla Hoetink, Radboud Universiteit Nijmegen
 
15.20-15.40u How character assassination unfolds in a Pakistani context: the case of Benazir Bhutto    Munira Cheema, University of Sussex
 
15.40-16.00u Discussie
 
16.00-16.20u Slotbeschouwing (Edwina Hagen)
 
 
KEYNOTE: Doelenzaal, Universiteitsbibliotheek UvA, Singel 425, Amsterdam
 
17.00-18.00u Van burgervader tot karikatuur: Provo en de karaktermoord op Gijs van Hall  Dirk Wolthekker, onafhankelijk onderzoeker
 
18.00-19.00u  Borrel