3 FGW-wetenschappers krijgen financiering van de NWO Open Competitie voor Digitalisering

Sociale en geesteswetenschappers onderzoeken gezamenlijk de digitale samenleving

19-12-2019 | 11:54

Gebruik van algoritmes door publieke organisaties, het gebruik van conflictframes door politici op social media, de platformisering van de seksindustrie en de ondersteuning van persoonlijke autonomie door Artificial Intelligence. Om dergelijke complexe onderwerpen die het resultaat zijn van de digitale samenleving te onderzoeken, financiert de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek (NWO) vanuit de Open Competitie voor Digitalisering negen multidisciplinaire onderzoeksprojecten.

Binnen de projecten werken sociale en geesteswetenschappers uit verschillende disciplines samen omdat de complexe en urgente maatschappelijke vraagstukken rondom digitalisering inzichten uit meerdere benaderingen en perspectieven vereisen. De beoogde resultaten zijn onder meer verbeterde nieuwsalgoritmes, chatbots en blauwdrukken voor communicatie met sociale robots.

In totaal dienden 87 teams van sociale en geesteswetenschappers een vooraanmelding in, waarvan 23 een uitgewerkte aanvraag konden indienen. Negen van deze voorstellen zijn nu gehonoreerd. De projecten hebben een omvang van tussen de 275.000 en 750.000 euro. De looptijd van de projecten bedraagt maximaal vijf jaar.

De gehonoreerde interdisciplinaire projecten

Politici vergoten steeds vaker tegenstellingen  op sociale media.
Universitair hoofddocent filosofie Jeroen de Ridder onderzoekt samen met universitair docent politieke communicatie en journalistiek Sanne Kruikemeier en hoogleraar media en samenleving Rens Vliegenthart van de UvA op basis van onderscheidingen uit de filosofische literatuur over onenigheid of en, zo ja, hoe de aard van de conflictframes kiezers beïnvloedt; of ze kiezers mobiliseren en informeren of juist leiden tot cynisme en minder betrokkenheid.

Al pratende vrienden worden met sociale robots: Alice ontmoet Leolani
Hoogleraar computationele lexicologie Piek Vossen onderzoekt samen met collega VU-hoogleraren mediapsychologie Elly Konijn en sociale robotica Johan Hoorn of een robot al pratend vrienden kan worden met iemand en elkaar door communicatie beter gaan begrijpen. Dit project verbindt de pragmatisch-semantische aspecten van natuurlijke taal met hoe mensen relaties aangaan met ‘kunstmatige anderen’. De resultaten zullen blauwdrukken leveren voor effectieve en gepersonaliseerde communicatie tussen mens en machine.

Op zoek naar betere nieuwsalgoritmes: hoe stimuleer je mensen om divers nieuws te lezen?
Algoritmes zoals Facebook en Google gebruiken kunnen ertoe leiden dat mensen ongewild in een “filterbubbel” komen. Universitair hoofddocent communicatiewetenschappen Wouter van Atteveldt werkt in dit project samen met zijn VU-collega en universitair docent computationele lexicologie Antske Fokkens en hoogleraar informatierecht Natali Helberger van de UvA aan verbeterde nieuwsalgoritmes. De sociale en geesteswetenschappers willen doormiddel van dit onderzoek mensen stimuleren om over diverse onderwerpen en perspectieven te lezen zodat ze beter weten wat er speelt in het land.