Onderzoeksgroep Cultuurgeschiedenis en Religiegeschiedenis

Het onderwijs en onderzoek van onze leerstoelgroep richt zich op cultuur- en religiegeschiedenis. Via combinaties van verschillende kennisgebieden, bronnensoorten en methoden werken we aan nieuwe visies op historische processen, ideeën en praktijken. Dat kan door diepte-onderzoek maar ook door langetermijnperspectieven te kiezen en te kijken naar canonvorming en de geschiedenis van kennis en wetenschap. Daarbij willen wij de traditionele breuklijnen - tussen Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd, religie en wetenschap, politiek en emotie, economie en cultuur – problematiseren. Langetermijn-onderzoek op cultuurhistorisch gebied daagt ons ook uit om nieuwe digitale onderzoeksmethoden in te zetten en te ontwikkelen.

Onze aandachtsgebieden: Zon op pootjes
  • Religie - ritueel - wereldbeeld
  • Wetenschap - kennis - educatie 
  • Emoties - zintuigen - lichaam 
  • Politiek - biografie - leiderschap 
  • Cultuur - economie - ecologie
     

Methoden:

  • Langetermijnonderzoek
  • Digital Humanities - text, sentiment & concept mining, Linked Data, 3D modeling
  • Reconstructie - historische geuren, theatrale opvoeringen
  • Samenwerking met private & public partners
     

Institutionele inbedding:
De leerstoelgroep opereert in de VU-brede interfacultaire onderzoeksinstituten CLUE+ en het Network Institute, en is actief in:

Onderwijs

Het onderwijs van onze groep richt zich primair op de periode tussen 1300 en 1850, maar PhD’s, bachelor- en (Research) master-studenten kunnen ook voor latere tijdvakken bij ons terecht, voor onderwijs en begeleiding over cultuur, religie, macht, kennis, emotie, zintuigen, en digitale methoden. In de master verzorgen wij de specialisaties Cultures of Knowledge en Religion and Society from Antiquity up to Today.

Beurs

Onderzoeksprojecten

De groep is zeer succesvol in het verwerven van onderzoeksgelden, zowel van (inter)nationale wetenschapsorganisaties als van private en publieke fondsen, instituten en bedrijven. Lopende projecten:

  • caroFred van Lieburg coördineert met Maarten Wisse (Faculteit Godgeleerdheid) het NWO-internationaliseringsproject 'European Bible Belts: understanding strong religion, social cohesion and cultural integration in Europe’. Hij werkt in opdracht van het Dordrechts Museum aan een studie over de Synode van Dordrecht als internationaal evenement en coördineert voor het Kuyperfonds een crowdsourcing project over het Volkspetitionnement van 1878.
  • In het creative industries-project In Search of Scents Lost (NWO) werkt Caro Verbeek samen met International Flavors and Fragrances en het Rijksmuseum om het Avant-Garde geurverleden te laten herleven.
  • Michel van Duijnen onderzoekt de verbeeldingstechnieken van vroegmodern geweld in Imagineering-Violence (FWO/NWO).
  • Martha Visscher- Houweling onderzoekt in het Digibron-project de protestantse pers via nieuwe digitale technieken (Erdee Media Groep) en werkt aan een onderzoekspilot voor Nederlab (Meertens Instituut).
  • Leemans en Kuijpers hebben in Embodied Emotions een computermodel ontwikkeld (HEEM) dat (lichamelijke) emotionele expressies over langere termijn kan traceren in oude Nederlandse teksten (Escience). Andere lopende Digital Humanities projecten zijn: QuPiD2 (AAA Data Science) en Visualizing Uncertainty (EScience).
  • Leemans en Dijksterhuis leiden onderzoeksgroepen in het internationale onderzoeksproject Global Knowledge Society.
  • Ab Flipse werkt aan een biografie-project over de bioloog Jan Lever (1922-2010)

 

Medewerkers Cultuurgeschiedenis en Religiegeschiedenis

      
Hoogleraren en wetenschappelijke medewerkers

  • emptyInger Leemans, hoogleraar Cultuurgeschiedenis & directeur Graduate School of Humanities
  • Fred van Lieburg, hoogleraar Religiegeschiedenis & opleidingsdirecteur Geschiedenis
  • Ab Flipse, onderzoeker/docent - universiteitshistoricus
  • Edwina Hagen, docent
  • Erika Kuijpers, docent
  • Ad Tervoort, docent  
  • Hans de Waardt, docent   
           
    Bijzonder Hoogleraren
  • Fokko Jan Dijksterhuis, bijzonder hoogleraar Kennisgeschiedenis
                                     
    Emeriti 
  • W. Frijhoff, emeritus hoogleraar Vroegmoderne Geschiedenis 
  • K. Goudriaan, emeritus hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis 
  • G.J. Schutte, emeritus bijzonder hoogleraar Geschiedenis van het Nederlands Protestantisme
                           Schimmelpenninck
    Promovendi
  • Peter Bakker, 'De stadskronieken van Kampen' (Promotor: K. Goudriaan)
  • Michel van Duijnen - Promovendus ITEMP/Violence (FWO-NWO) - (Promotores: I. Leemans & F.W. Korsten - Leiden & K. van der Haven - Gent) 
  • Ronald van Gelder, Een wijk op palen. Vergeten Erfgoed in Diemen
  • Jan Haverkate, 'Framing politics in public debates: the Overijssel pamphlet wars of the 17th century' (Promotores: I. Leemans & D. Onnekink, Utrecht University) 
  • Saskia Leupen, De kloosters van de cellebroeders en -zusters in de Noordelijke Nederlanden tot aan de Reformatie (Promotor: K. Goudriaan) 
  • Mirella Marini, 'Religion, identity and loyality in the Bourgundian Netherlands' (Promotores: L. Duerloo- Antwerpen & I. Leemans) 
  • Amber Oomen-Delhaye, Promovendus Promotiebeurs Leraren (NWO) - ‘Classical heroes on the Dutch stage and in the political arena, 1770-1800’ (Promotores: I. Leemans & K. van der Haven - Gent) 
  • Fieke Smitskamp, ‘Sound patterns and emotions in Early Modern Dutch Theatre Plays' (Promotores: I. Leemans & K. van Dalen Oskam, Huygens ING & UvA)
  • Caro Verbeek, Promovendus Creative Industries - ‘In Search of Scents Lost’ (NWO) - website  (Promotores: I. Leemans & K. Kwastek & F. Scholten) 
  • Cor de Vries, Promovendus Promotiebeurs Leraren (NWO) - ‘The sensitive citizen. Johannes Lublink jr. (1736-1816) and his strive for civil society’. (Promotores: I. Leemans & G.J. Johannes, Universiteit Utrecht)
  • Martha Visscher-Houweling, Promovendus Digibron - 'Ontwikkelingen in het orthodox-protestantisme onder de digitale loep' (Promotores: F. van Lieburg & E. Stronks) 
  • Wouter de Vries
  • Jos de Weerd, Promovendus Promotiebeurs Leraren (NWO) - ‘De reformatie op de Veluwe. Politieke en religieuze veranderingen in de 16e eeuw’. (Promotores: F. van Lieburg en K. Goudriaan)

In de media

De medewerkers van de leerstoelgroep duiken regelmatig op in de media:

Spaarpotjes