Onderzoeksgroep Politieke Geschiedenis

Het onderwijs en onderzoek van de leerstoelgroep Politieke Geschiedenis richt zich op de nationale en internationale politieke geschiedenis vanaf 1815. Hierbij staan machtsuitoefening en de legitimiteit daarvan door staten, rijken en internationale organisaties centraal. Bijzondere aandacht is er voor processen van in- en uitsluiting en de wijze waarop het verleden in het heden doorwerkt. Politieke Geschiedenis vereist een visie op de taak van de historicus in de hedendaagse samenleving.  

Het Historisch Documentatiecentrum (HDC) maakt deel uit van de leerstoelgroep. Dit centrum richt zich op de interactie tussen religie, politiek en cultuur in Nederland sinds 1800, heeft de grootste collectie protestantse archieven van Europa in huis en opereert in een internationaal netwerk met verwante instellingen en onderzoeksgroepen in Kampen, Nijmegen, Leuven, Edinburgh en Princeton (VS). 

Onze aandachtsgebieden:

  • staatsvorming – nationalisme – etniciteit
  • empire – ras – dekolonisatie
  • corruptie – ongelijkheid – democratie
  • slavernij – holocaust – herinnering
  • ideologie – religie – ras
  • geschiedtheorie – erfgoed – debat

Institutionele inbedding
De groep opereert in de VU-brede interfacultaire onderzoeksinstituten CLUE+ en het Network Institute en het Migration and Diversity Centre, en is actief in:

Projecten

  • Lonneke Geerlings  is promovendus en werkt momenteel aan haar dissertatie met de (werk)titel Travelling Translator. Rosey Pool (1905-1971) a Dutch Cultural Mobiliser in the ‘Transatlantic Century’. Haar interesse gaat uit naar transatlantische Amerikaanse geschiedenis, cultural mobility, life writing en Digital Humanities.  
  • Dienke Hondius onderzoekt de Joodse onderduik tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de hand van een inventarisatie van plaatsen die gebruikt zijn als onderduikplek. Samen met studenten worden de locaties in kaart gebracht. Doel is het verwerven van meer kennis over en inzicht in de patronen en trends in de onderduik aan de hand van zoveel mogelijk gegevens. Het onderzoeksproject Mapping Slavery laat zien dat Nederland en Europa nauwe banden met het slavernijverleden hebben, en dat die banden op veel plaatsen zichtbare sporen hebben nagelaten. 
  • Ronald Kroeze participeert, in samenwerking met collega’s van de UvA en buitenlandse universiteiten, in een door de EU-gefinancieerd FP7 project over de geschiedenis van anticorruptie.
  • Susan Legêne was projectleider van BiographyNET - From the Biography Portal of the Netherlands to a Virtual Society of People Past and Present. Onderzoeksproject The Netherlands E-science Centre/VU/Huygens ING Instituut. (Oktober 2012-2016) en Sites, Bodies and Stories - The dynamics of heritage formation in colonial and postcolonial Indonesia and the Netherlands: internationaal NWO onderzoeksproject over archeologie, menselijke resten en wayang (materieel, immaterieel en wetenschappelijk erfgoed), beeldvormingsprocessen, burgerschap en nationale identiteit (2008-2013).
  • Marieke Oprel is sinds september 2015 als promovenda verbonden aan de Vrije Universiteit en het Duitsland Instituut. Haar onderzoek richt zich op Duitsers in het gehele Nederlandse Koninkrijk, die als gevolg van het Besluit Vijandelijk Vermogen (oktober 1944) tot vijandelijk onderdanen werden verklaard en na de Tweede Wereldoorlog collectief werden uitgesloten vanwege hun Duitse (staats)burgerschap.

De persoonlijke webpagina’s van de medewerkers vermelden meer over onlangs afgesloten en lopende onderzoeksprojecten, publicaties en rol in het onderwijs. Zie ook de onderzoekswebsite Global History and Heritage in a Post-Colonial World en de website van HDC.

Onderwijs
Het onderwijs richt zich primair op de moderne en eigentijdse geschiedenis (de periode vanaf 1815). We bieden vakken aan op BA en MA niveau. In de Bachelor geven onderwijs over de internationale en politieke geschiedenis vanaf 1815, imperialisme, politieke corruptie, democratie, slavernij, geschiedtheorie, holocaust en religie en politiek. In de Master bieden we de specialisatie Politiek en Soevereiniteit aan. Daarnaast verzorgen we ook een vakken waarin voor historici bruikbare bronnen en methoden worden besproken zoals egodocumenten, afbeeldingen, monumenten, archiefstukken, kamerverslagen, digitale data en oral history.

In de media
Medewerkers van de onderzoeksgroep treden geregeld op bij debatbijeenkomsten en in de media. Zo is Wim Berkelaar vaste commentator in het actualiteitenprogramma Dit is de dag op Radio 1. George Harinck presenteerde historische documentaires over Abraham Kuypers reis Om de Oude Wereldzee en naar de Verenigde Staten (Varia Americana) voor NPO2. Ronald Kroeze publiceert over de actualiteit van zijn onderzoek naar de geschiedenis van corruptie, corruptiebestrijding en goed bestuur in landelijke kranten zoals NRC Handelsblad. Regelmatig schrijft Susan Legêne over actuele kwesties. Bijvoorbeeld over de vluchtelingencrisis in ‘Geen vluchtelingencrisis maar een Schengencrisis’, Ad Valvas 24-9-2015, en Waterstof 18-11-2015.

Medewerkers Politieke Geschiedenis en HDC


Hoogleraren en wetenschappelijke medewerkers
Prof. dr. Susan Legêne, Hoogleraar Politieke Geschiedenis
Prof. dr. George Harinck, Hoogleraar voor de geschiedenis van het neocalvinisme
Dr. Chiel van den Akker, UD Theorie van de Geschiedenis
Drs. Wim Berkelaar, communicatiemedewerker HDC
Dr. Dienke Hondius, UD Politieke Geschiedenis
Dr. Wim de Jong, onderzoeker HDC: Het eigenaarschap van het onderwijs 1917-2017
Dr. Ronald Kroeze, UD Politieke Geschiedenis
Dr. Bettine Siertsema, Holocaust onderzoeker
Dr. Bart Wallet, UD, Directeur van het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (HDC)

Bijzonder Hoogleraren
Dr. Maarten Doorman
, Bijzonder Hoogleraar Historische cultuur van Duitsland: filosofie, kunst en literatuur, uitgaande van het Duitsland Instituut Amsterdam.
Dr. Wim Hupperetz
, Bijzonder Hoogleraar Nederlandse Cultuurgeschiedenis in het bijzonder de studie der voorwerpen, vanwege het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap.


Promovendi en buitenpromovendi

Christoph van den Belt MA, Geschiedenis van christelijke pers in een seculiere samenleving
Tjalling Bouma MA, Promovendus Promotiebeurs Leraren (NWO), De Verenigde Staten van Indonesië 1941-1950. Opkomst en ondergang van een federale staat.
Maria Cornou MA, Formative Worship in Emerging Protestantism in Argentina, 1867-1930
Lonneke Geerlings MA, Programma Promoveren in de Geesteswetenschappen (NWO), Travelling translator. Rosey Pool (1905-1971) a Dutch cultural mobiliser in the ‘transatlantic century’
Miel Groten MA, NWO-funded PhD project Imperial places. Built manifestations of imperial culture in Europe, 1815-1945
Drs. Marja van Heese, UNESCO’s cultural conventions in times of transition and conflict
Riedwaan Moosage MA, SAVUSA-promovendus, Missing-ness, History and Apartheid-Era Disappearances
Widya Fitria Ningsih MA, LPDP-promovendus, Engaged women: Citizenship, Mobility and Political Encounters in the decolonization Process and Cold War Indonesia, 1940s-1980s
Marieke Oprel MA, Programma Promoveren in de Geesteswetenschappen (NWO), Germans as enemy citizens. Dutch citizenship policies towards German nationals in the aftermath of the Second World War (1944-1967) 
Nicky Rousseau MA, SAVUSA-promovendus, The truth body: violence and the body in the archives of the South African Truth and Reconciliation Commission (TRC)
Drs. Tamme Spoelstra, Geschiedenis van het gereformeerd-vrijgemaakt onderwijs